Οι ερωτήσεις που ζητούν μια απάντηση που κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί
«Θα με αγαπάς για πάντα;»
«Αν κάποτε χωρίσουμε, θα συνεχίσεις να με αγαπάς;»
«Μπορείς να ζήσεις χωρίς εμένα;»
«Αν με συγχωρέσεις, σημαίνει ότι με αγαπάς πραγματικά;»
«Αν κάποτε γνωρίσεις κάποια άλλη, θα με ξεχάσεις;»
Ερωτήσεις που ακούγονται απλές, αλλά στην πραγματικότητα κουβαλούν ένα πολύ μεγαλύτερο ερώτημα: «Είμαι ασφαλής μέσα στην αγάπη σου;»
Συχνά, ιδιαίτερα μέσα στις ερωτικές σχέσεις, οι γυναίκες μπορεί να αναζητούν από τον σύντροφό τους διαβεβαιώσεις για ένα μέλλον που κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει. Δεν πρόκειται απαραίτητα για ανασφάλεια ή «υπερβολή». Πολλές φορές πρόκειται για μια βαθιά ανάγκη να αισθανθούν ότι ο δεσμός είναι σταθερός, ότι δεν θα εγκαταλειφθούν και ότι η θέση τους στην καρδιά του άλλου δεν απειλείται.
Το δύσκολο είναι ότι ο έρωτας δεν μπορεί να δώσει συμβόλαια αιωνιότητας.
Κανείς δεν μπορεί να υποσχεθεί με απόλυτη βεβαιότητα τι θα αισθάνεται σε δέκα, είκοσι ή τριάντα χρόνια. Και ακόμη περισσότερο, κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει αν ένας χωρισμός θα αλλάξει τα συναισθήματα, αν μια νέα σχέση θα δημιουργήσει διαφορετικούς δεσμούς ή αν μια πληγή θα μπορέσει πραγματικά να επουλωθεί.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η αγάπη είναι αβέβαιη ή αναξιόπιστη. Σημαίνει ότι είναι ζωντανή.
Τι κρύβεται πίσω από αυτές τις ερωτήσεις;
Πολλές φορές η ερώτηση δεν αφορά το μέλλον. Αφορά το παρόν.
Το «θα με αγαπάς για πάντα;» μπορεί στην πραγματικότητα να σημαίνει:
- «Με αγαπάς ακόμη τώρα;»
- «Είμαι αρκετή για εσένα;»
- «Μπορώ να χαλαρώσω μέσα στη σχέση μας;»
- «Αν κάνω ένα λάθος, θα με εγκαταλείψεις;»
- «Αν αλλάξω, θα συνεχίσεις να με θέλεις;»
- «Μπορώ να σου εμπιστευτώ την ευαλωτότητά μου;»
Και εδώ βρίσκεται μια σημαντική διάκριση: άλλο η ανάγκη για συναισθηματική ασφάλεια και άλλο η ανάγκη για διαρκή επιβεβαίωση.
Όταν η επιβεβαίωση γίνεται συνεχής, καμία απάντηση δεν φαίνεται αρκετή. Το «θα σε αγαπώ για πάντα» μπορεί να ανακουφίσει για λίγο, αλλά σύντομα μπορεί να εμφανιστεί μια καινούργια ερώτηση: «Το εννοείς πραγματικά;», «Κι αν αλλάξει κάτι;», «Κι αν γνωρίσεις κάποια άλλη;».
Έτσι δημιουργείται ένας κύκλος όπου ο ένας ζητά διαβεβαίωση και ο άλλος καλείται διαρκώς να αποδεικνύει κάτι που από τη φύση του δεν μπορεί να αποδειχθεί.
Και πώς μπορεί να αντιδράσει ο σύντροφος;
Η αντίδρασή του έχει μεγάλη σημασία.
Μπορεί να απαντήσει με τρυφερότητα, χωρίς όμως να προσπαθήσει να δώσει μια ψεύτικη βεβαιότητα:
«Δεν μπορώ να ξέρω τι θα συμβεί στο μέλλον. Μπορώ όμως να σου πω ότι σήμερα σε αγαπώ, σε επιλέγω και θέλω να είμαι μαζί σου.»
Αυτή ίσως είναι μια πιο ώριμη απάντηση από μια απόλυτη υπόσχεση.
Ο σύντροφος μπορεί επίσης να προσπαθήσει να ακούσει την ανάγκη που βρίσκεται πίσω από την ερώτηση:
«Τι σε έκανε να φοβηθείς ότι μπορεί να πάψω να σε αγαπώ;»
Γιατί μερικές φορές δεν χρειάζεται να απαντήσει στην ερώτηση. Χρειάζεται να ακούσει το συναίσθημα που την προκάλεσε.
Από την άλλη πλευρά, όταν αυτές οι ερωτήσεις επαναλαμβάνονται διαρκώς, ο σύντροφος μπορεί να αισθανθεί ότι βρίσκεται σε μια διαρκή εξέταση. Ότι πρέπει κάθε μέρα να αποδεικνύει την αγάπη του. Και τότε η σχέση μπορεί να μετατραπεί από χώρο σύνδεσης σε χώρο αξιολόγησης.
Η αγάπη δεν είναι υπόσχεση ότι τίποτα δεν θα αλλάξει
Είναι, περισσότερο, η δυνατότητα δύο ανθρώπων να συναντιούνται ξανά και ξανά μέσα στις αλλαγές.
Στην πραγματική σχέση θα υπάρξουν περίοδοι μεγαλύτερης εγγύτητας και περίοδοι απόστασης. Θα υπάρξουν συγκρούσεις, απογοητεύσεις, συγχωρέσεις, αλλαγές στη σεξουαλική επιθυμία, διαφορετικές ανάγκες και στιγμές όπου ο ένας θα φοβηθεί ότι χάνει τον άλλον.
Η συναισθηματική ασφάλεια δεν δημιουργείται επειδή κάποιος μας εγγυάται ότι «δεν θα φύγω ποτέ».
Δημιουργείται όταν βιώνουμε επανειλημμένα ότι:
- μπορούμε να μιλήσουμε χωρίς να φοβόμαστε την εγκατάλειψη,
- μπορούμε να διαφωνήσουμε χωρίς να απειλείται η σχέση,
- μπορούμε να ζητήσουμε αυτό που χρειαζόμαστε,
- μπορούμε να κάνουμε λάθη και να τα επανορθώσουμε,
- μπορούμε να είμαστε ερωτικοί χωρίς να χρειάζεται συνεχώς να αποδεικνύουμε την αξία μας.
Το πραγματικό ερώτημα είναι:
«Μπορούμε να αγαπιόμαστε με έναν τρόπο που να μας κάνει και τους δύο να νιώθουμε ασφαλείς σήμερα και να βλέπουμε μία προοπτική μαζί στο μέλλον;»
Γιατί το «για πάντα» κανείς δεν μπορεί να το γνωρίζει.
Το «σήμερα», όμως, μπορούμε να το φροντίσουμε.
Κακούρου Άρτεμις Αναστασία, Ψυχολόγος MSc, Επιστημονική Συνεργάτις Ι.Ψ.Σ.Υ.