Η απιστία συνδέεται συνήθως με τη σεξουαλική επαφή. Υπάρχουν, όμως, περιπτώσεις στις οποίες το πιο σημαντικό μέρος της οικειότητας μεταφέρεται σταδιακά έξω από τη σχέση, χωρίς να υπάρξει απαραίτητα σωματική επαφή. Κάποιος αρχίζει να μοιράζεται με ένα τρίτο πρόσωπο σκέψεις, επιθυμίες και ευάλωτες πλευρές του που δεν εκφράζει πλέον στον σύντροφό του. Περιμένει με ανυπομονησία τα μηνύματά του, αναζητά την επιβεβαίωσή του και κρύβει το πόσο σημαντική έχει γίνει αυτή η σύνδεση.
Αυτό συχνά περιγράφεται ως συναισθηματική απιστία. Δεν αφορά απλώς μια στενή φιλία. Αφορά μια σχέση που αποκτά κρυφή ερωτική ή αποκλειστική συναισθηματική ένταση και αρχίζει να ανταγωνίζεται τη βασική συντροφική σχέση.
Που είναι το όριο;
Δεν υπάρχει ένα όριο που να ισχύει για όλα τα ζευγάρια. Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι μόνο το περιεχόμενο της επαφής, αλλά η μυστικότητα και η θέση που καταλαμβάνει το τρίτο πρόσωπο.
Χρειάζεται προβληματισμός όταν κάποιος διαγράφει μηνύματα, υποβαθμίζει σκόπιμα τη σημασία της σχέσης ή συμπεριφέρεται διαφορετικά όταν βρίσκεται μπροστά ο σύντροφός του. Επίσης, όταν στρέφεται πρώτα στο τρίτο πρόσωπο για παρηγοριά, μοιράζεται μαζί του τα προβλήματα του ζευγαριού ή φαντάζεται πώς θα ήταν μια κοινή ζωή, η σχέση έχει πιθανόν πάψει να είναι απλώς φιλική.
Ένα χρήσιμο ερώτημα είναι: «Θα ένιωθα άνετα αν ο σύντροφός μου έβλεπε αυτή την επικοινωνία και γνώριζε τι σημαίνει για εμένα;». Αν η απάντηση είναι όχι, το ζήτημα δεν είναι πλέον μόνο η ιδιωτικότητα.
Πώς δημιουργείται;
Η συναισθηματική απιστία δεν προκύπτει πάντοτε επειδή κάποιος αναζητά συνειδητά μια νέα σχέση. Μπορεί να ξεκινήσει από μια αίσθηση μοναξιάς, από την ανάγκη επιβεβαίωσης ή από μια περίοδο κατά την οποία το ζευγάρι έχει απομακρυνθεί. Το τρίτο πρόσωπο προσφέρει ενδιαφέρον, θαυμασμό και έναν χώρο απαλλαγμένο από τις ευθύνες της καθημερινότητας.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η κατάσταση αποτελεί ευθύνη του συντρόφου που «δεν έδωσε αρκετά». Τα προβλήματα μιας σχέσης μπορούν να εξηγήσουν την ευαλωτότητα, αλλά δεν καταργούν την προσωπική ευθύνη για τη μυστικότητα και την παραβίαση των συμφωνημένων ορίων.
Για τον σύντροφο που το ανακαλύπτει, η προδοσία μπορεί να είναι βαθιά ακόμη και χωρίς σεξ. Δεν πληγώνεται μόνο από το τρίτο πρόσωπο, αλλά και από την αίσθηση ότι ένα σημαντικό κομμάτι της κοινής πραγματικότητας είχε αποκρυφτεί.
Μπορεί να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη;
Η αποκατάσταση δεν αρχίζει με τη φράση «αφού δεν έγινε τίποτα». Αρχίζει με την αναγνώριση ότι κάτι συνέβη και είχε συνέπειες. Χρειάζονται ειλικρίνεια, σαφή όρια με το τρίτο πρόσωπο και διάθεση να διερευνηθεί τι αναζητούσε ο εμπλεκόμενος μέσα από αυτή τη σύνδεση.
Η συμβουλευτική ζεύγους μπορεί να βοηθήσει τους συντρόφους να κατανοήσουν τι παραβιάστηκε, να διαμορφώσουν σαφέστερα όρια και να αποφασίσουν αν μπορούν να ξαναχτίσουν τη σχέση. Στόχος δεν είναι να βρεθεί γρήγορα ένας ένοχος και ένας αθώος, αλλά να αποκατασταθούν η αλήθεια και η δυνατότητα επιλογής. Γιατί η εμπιστοσύνη δεν τραυματίζεται μόνο από όσα κάνουμε· τραυματίζεται και από τη ζωή που κρύβουμε από τον άνθρωπο με τον οποίο υποτίθεται ότι τη μοιραζόμαστε.
Ηλίας Κασσάρας
Ψυχολόγος MSc, MSc, PhD
Γνωστικός & Συμπεριφορικός Ψυχοθεραπευτής