Είμαι 27 ετών και τον τελευταίο καιρό αντιμετωπίζω ένα πρόβλημα με τη στύση μου. Έχω επιθυμία και διάθεση για σεξ, όμως κατά τη διάρκεια της επαφής κάποιες φορές χάνω τη στύση μου. Πιστεύω ότι υπάρχει κάποιο οργανικό πρόβλημα. Θέλω να κάνω τις απαραίτητες εξετάσεις και να βρω τι συμβαίνει. Δεν θεωρώ ότι είναι ψυχολογικό, γιατί επιθυμώ σεξουαλικά τη σύντροφό μου και έχω διάθεση για σεξ. Τι πρέπει να κάνω;
Έτσι ξεκίνησε η συνεδρία με έναν 27χρονο άνδρα που ήρθε στο γραφείο μου. Ήταν βέβαιος ότι η δυσκολία του είχε οργανική προέλευση. Μπορούσε να αποκτήσει στύση, αλλά κάποιες φορές δεν μπορούσε να τη διατηρήσει και ήθελε να «βρει τι έχει πάθει το σώμα του».
Γιατί όμως μπορεί ένας άνδρας να αισθάνεται μεγαλύτερη ασφάλεια όταν η δυσκολία αποδίδεται σε κάτι οργανικό; Μια σωματική αιτία είναι συγκεκριμένη, μετρήσιμη και εξωτερική προς τον ίδιο. Μπορεί να αναζητηθεί μέσα από εξετάσεις, να πάρει ένα όνομα και, ιδανικά, να αντιμετωπιστεί με μια σαφή ιατρική παρέμβαση. Αυτό μπορεί να φανεί πιο εύκολο από το να εξεταστεί η πιθανότητα ότι η δυσκολία συνδέεται με άγχος επίδοσης, φόβο αποτυχίας ή ανασφάλεια σχετικά με τη σεξουαλική του επάρκεια.
Βέβαια, όταν η δυσκολία είναι επίμονη ή επαναλαμβανόμενη, είναι σημαντικός ο ανδρολογικός ή ουρολογικός έλεγχος. Ανάλογα με το ιστορικό, ο γιατρός μπορεί να αξιολογήσει τη γενική υγεία, ορμονικούς, αγγειακούς και μεταβολικούς παράγοντες και να ζητήσει τον κατάλληλο εργαστηριακό έλεγχο. Παράλληλα, έχει σημασία να διερευνηθεί πότε εμφανίζεται η δυσκολία, αν συμβαίνει σε όλες τις περιστάσεις ή κυρίως με τη σύντροφο, τι συμβαίνει στον αυνανισμό και στις πρωινές στύσεις και αν προηγουμένως υπήρχε φυσιολογική λειτουργία.
Στη συζήτησή μας, ο 27χρονος επέμενε: «Δεν αγχώνομαι». Όταν όμως τον ρώτησα τι σκέφτεται τη στιγμή που αισθάνεται ότι η στύση του μειώνεται, απάντησε: «Μόλις νιώσω ότι αρχίζει να μειώνεται, φοβάμαι μήπως χαθεί τελείως και προσπαθώ να καταλάβω αν θα επανέλθει. Σκέφτομαι αν θα μπορέσω να συνεχίσω και αν θα ικανοποιήσω τη σύντροφό μου». Εκεί άρχισε να διαφαίνεται ένας διαφορετικός μηχανισμός. Η προσοχή του μετακινούνταν από την ίδια τη σεξουαλική εμπειρία στην επίδοσή του. Η σκέψη «θα τα καταφέρω;» και η συνεχής παρακολούθηση της στύσης, μπορούσαν να ενισχύσουν τον φόβο αποτυχίας, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο αυτοπαρατήρησης, άγχους και νέας δυσκολίας.
Γι’ αυτό η προσέγγιση δεν είναι «ή οργανικό ή ψυχολογικό». Μπορεί να συνυπάρχουν οργανικοί και ψυχοσεξουαλικοί παράγοντες, ενώ η φαρμακευτική θεραπεία, όταν ενδείκνυται, δεν αντιμετωπίζει απαραίτητα όλους τους παράγοντες που συντηρούν τη δυσκολία.
Η στυτική λειτουργία συνδέεται συχνά με την αυτοεικόνα και την αυτοπεποίθηση, γι’ αυτό μια δυσκολία στη στύση μπορεί να επηρεάσει και τον τρόπο με τον οποίο ο άνδρας αντιλαμβάνεται τον εαυτό του. Η ουσιαστική αντιμετώπιση απαιτεί να δούμε τον άνθρωπο συνολικά, ώστε η σεξουαλική επαφή να ξαναγίνει χώρος επιθυμίας, οικειότητας και απόλαυσης.
Ειρήνη Στεφάνου
Ψυχολόγος BSc, ΕΚΠΑ
Υποψήφια MSc στη Συμβουλευτική Ψυχολογία, ΕΚΠΑ