Υπάρχει μια παράξενη μελαγχολία στις πρώτες ημέρες του Σεπτέμβρη. Δεν είναι ακριβώς λύπη. Είναι η αίσθηση ότι κάτι όμορφο έκλεισε την πόρτα πίσω του. Τα πεφταστέρια που κουβαλούσαν ευχές, τα βράδια που αρνούνταν να ξημερώσουν, οι ταβερνούλες, τα ατελείωτα μπάνια, τα πλατσουρίσματα και οι αγκαλιές μέσα στη θάλασσα. Εκείνα τα πρωινά που ξυπνούσες δίπλα στον άνθρωπό σου και, για λίγο, δεν υπήρχε πρόγραμμα, ρολόι ή «πρέπει».
Το καλοκαίρι έχει έναν παράξενο τρόπο να μετακινεί το «εγώ» προς το «εμείς». Ο κοινός χρόνος μεγαλώνει, οι εμπειρίες πληθαίνουν, το άγγιγμα γίνεται πιο αυθόρμητο, το φιλί δεν χρειάζεται να χωρέσει ανάμεσα σε δύο υποχρεώσεις. Ακόμη και η σεξουαλικότητα μοιάζει να αναπνέει διαφορετικά. Όχι απαραίτητα επειδή αυξάνεται, αλλά επειδή υπάρχει περισσότερος χώρος για σεξουαλική επιθυμία. Για παιχνίδι, φλερτ, εγγύτητα, για εκείνο το βλέμμα που μέσα στην καθημερινότητα μπορεί εύκολα να χαθεί πίσω από ένα κινητό, ένα email ή την κούραση.
Μπορεί γι’ αυτό η επιστροφή να δυσκολεύει περισσότερο… Μαζί με τη βαλίτσα ξεπακετάρουμε και μια εκδοχή του εαυτού μας πιο ελεύθερη, πιο αυθόρμητη, πιο ερωτευμένη.
Και μετά έρχεται ο Σεπτέμβρης. Γυμναστήριο. Διατροφή. Δουλειά. Υποχρεώσεις. Λιγότερες έξοδοι, περισσότερο πρόγραμμα, νέοι στόχοι. Σαν να πρέπει μέσα σε ένα βράδυ να αφήσουμε την ανεμελιά και να επιστρέψουμε στην «καλύτερη εκδοχή» μας.
Εκεί όμως κρύβεται μια παγίδα: Να μετατρέψουμε την επιστροφή σε τιμωρία. Να απαιτούμε τελειότητα στη δουλειά, στο σώμα, στη σχέση, ακόμη και στη σεξουαλική μας ζωή. Και τελικά, να ζούμε είτε μέσα στην ανάμνηση, είτε μέσα στην προσδοκία. Ποτέ στο σήμερα.
Η επιστήμη μάς θυμίζει κάτι απλό: Η ξεκούραση δεν είναι αντίπαλος της επίδοσης. Η ψυχολογική αποσύνδεση από τη δουλειά επιτρέπει στους γνωστικούς και συναισθηματικούς μας πόρους να ανανεώνονται, ενώ οι διακοπές φαίνεται να έχουν θετική επίδραση στην ευεξία, ιδιαίτερα όταν περιλαμβάνουν ουσιαστική απομάκρυνση από τις καθημερινές απαιτήσεις.
Άρα, ο στόχος δεν είναι να «ξεχάσω το καλοκαίρι». Είναι να μεταφέρω κάτι από αυτό μέσα στον χειμώνα. Ένα βράδυ την εβδομάδα χωρίς δουλειά και ειδοποιήσεις. Μία βόλτα χωρίς σκοπό. Ένα ραντεβού με τον άνθρωπό μου χωρίς να συζητήσουμε μόνο για υποχρεώσεις. Ένα άγγιγμα που δεν χρειάζεται απαραίτητα να οδηγήσει κάπου. Ένα φιλί λίγο πιο αργό, πιο αισθησιακό…
Πριν μπω λοιπόν ξανά στον αυτόματο πιλότο, αξίζει να κάνω τρεις ερωτήσεις στον εαυτό μου: Τι θέλω να κρατήσω από το φως αυτού του καλοκαιριού όταν οι μέρες μικρύνουν; Ποιον θέλω να αγκαλιάζω λίγο περισσότερο όταν η καθημερινότητα αρχίσει πάλι να μας απομακρύνει; Και ποιο μικρό “ναι” μπορώ να πω σήμερα στον εαυτό μου, ώστε να μη χρειάζεται να περιμένω τον επόμενο Αύγουστο για να νιώσω ξανά ζωντανός;
Τελικά, ο Σεπτέμβρης μπορεί να μη ζητά να «μαζευτούμε». Ζητά να οργανωθούμε χωρίς να μικρύνουμε τη ζωή μας. Να ξαναβρούμε το «εγώ» χωρίς να χάσουμε το «εμείς». Να δουλέψουμε για το επόμενο αξέχαστο καλοκαίρι, χωρίς να θυσιάσουμε όλους τους μήνες μέχρι να έρθει.
Η ζωή δεν είναι η αναμονή ανάμεσα σε δύο διακοπές και ο έρωτας δεν χρειάζεται να περιμένει τον επόμενο Αύγουστο για να ξαναγίνει καλοκαίρι…
Ειρήνη Στεφάνου
Ψυχολόγος BSc, ΕΚΠΑ
Υποψήφια MSc στη Συμβουλευτική Ψυχολογία, ΕΚΠΑ