Ως ψυχολόγος με ειδίκευση στις σεξουαλικές δυσλειτουργίες, έχω μάθει ότι πίσω από κάθε δυσκολία στη σεξουαλική ζωή υπάρχει μια ανθρώπινη ιστορία. Μια ιστορία που δεν χωρά σε στερεότυπα, ούτε σε εύκολες συμβουλές. Χωρά μόνο σε έναν ασφαλή χώρο, όπου κάποιος μπορεί να ακουστεί χωρίς ντροπή και χωρίς κριτική.
Πριν από λίγο καιρό, μια θεραπευόμενή μου, 36 ετών, κατάφερε να κάνει για πρώτη φορά στη ζωή της γυναικολογική εξέταση.
Για τις περισσότερες γυναίκες αυτό μπορεί να μοιάζει αυτονόητο. Για εκείνη όμως ήταν ένας προσωπικός θρίαμβος. Ένα βήμα που έκρυβε πίσω του χρόνια φόβου, άγχους, απογοήτευσης και σιωπής.
Η αιτία ήταν ο κολεόσπασμος.
Ο κολεόσπασμος είναι μια κατάσταση κατά την οποία οι μύες του πυελικού εδάφους συσπώνται ακούσια όταν επιχειρείται κολπική διείσδυση. Αυτό μπορεί να αφορά τη σεξουαλική επαφή, την τοποθέτηση ταμπόν ή μια γυναικολογική εξέταση. Η σύσπαση αυτή δεν γίνεται συνειδητά και δεν αποτελεί επιλογή της γυναίκας. Είναι μια αυτόματη αντίδραση του σώματος, που συχνά συνοδεύεται από έντονο φόβο, πόνο ή ακόμη και αδυναμία διείσδυσης.
Και αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό που χρειάζεται να γνωρίζουμε: δεν πρόκειται για “υπερβολή”, ούτε για έλλειψη θέλησης.
Πολλές γυναίκες έχουν ακούσει φράσεις όπως «χαλάρωσε», «είναι στο μυαλό σου» ή «αν προσπαθήσεις περισσότερο, θα περάσει». Στην πραγματικότητα, αυτές οι φράσεις όχι μόνο δεν βοηθούν, αλλά συχνά ενισχύουν το αίσθημα ενοχής και αποτυχίας.
Δεν πολεμούμε το σώμα αλλά το ακούμε.
Στη σεξοθεραπεία δεν προσπαθούμε να “αναγκάσουμε” το κορμί μας να συνεργαστεί. Προσπαθούμε να καταλάβουμε γιατί φοβάται τόσο πολύ. Δουλεύουμε με τις πεποιθήσεις γύρω από το σεξ, με προηγούμενες εμπειρίες, με το άγχος, με την εικόνα του σώματος, με τη σχέση με τον σύντροφο, αλλά και με την ίδια τη σχέση της γυναίκας με τον εαυτό της.
Η θεραπεία είναι μια διαδικασία σταδιακής επανασύνδεσης. Με ενημέρωση, εκπαίδευση, τεχνικές χαλάρωσης, ασκήσεις σταδιακής έκθεσης, συνεργασία –όπου χρειάζεται– με γυναικολόγο ή φυσικοθεραπευτή πυελικού εδάφους και, πάνω από όλα, με σεβασμό στους ρυθμούς κάθε γυναίκας.
Η θεραπευόμενή μου δεν άλλαξε μέσα σε μία ημέρα.
Άλλαξε γιατί, για πρώτη φορά, δεν ένιωσε ότι έπρεπε να αποδείξει κάτι. Έμαθε να εμπιστεύεται το σώμα της αντί να το φοβάται. Και όταν βγήκε από το γυναικολογικό ιατρείο μετά την πρώτη επιτυχημένη εξέταση της ζωής της, δεν μου είπε «τα κατάφερα».
Μου είπε:
«Για πρώτη φορά ένιωσα ότι το σώμα μου δεν είναι ο εχθρός μου.»
Νομίζω πως αυτή η φράση συνοψίζει όλη τη θεραπευτική διαδικασία.
Ο κολεόσπασμος θεραπεύεται. Όχι με πίεση, όχι με βιασύνη και σίγουρα όχι με ντροπή. Θεραπεύεται όταν η γυναίκα αποκτήσει γνώση, ασφάλεια και εμπιστοσύνη στον εαυτό της και στο σώμα της.
Και αυτό είναι ένα μήνυμα που αξίζει να ακουστεί δυνατά.
Καμία γυναίκα δεν πρέπει να ζει πιστεύοντας ότι ο πόνος είναι η φυσιολογική της πραγματικότητα ή ότι «έτσι θα είναι για πάντα». Υπάρχει βοήθεια. Υπάρχει θεραπεία. Και, κυρίως, υπάρχει η δυνατότητα να ξαναβρεί κανείς την ελευθερία του απέναντι στο ίδιο του το σώμα.
Για να εκφράσετε περαιτέρω απορίες και ανησυχίες σας, μπορείτε να μας καλέσετε στη δωρεάν Συμβουλευτική μας Γραμμή στο 210 7 79 79 79 και να μιλήσετε μαζί μας.
Κακούρου Άρτεμις Αναστασία, Ψυχολόγος MSc, Επιστημονική Συνεργάτις Ι.Ψ.Σ.Υ.