Υπάρχουν θέματα γύρω από τη σεξουαλικότητα που απασχολούν πολλούς άνδρες, αλλά σπάνια συζητιούνται ανοιχτά. Η καθυστερημένη ή ανεσταλμένη εκσπερμάτιση είναι ένα από αυτά.
Εδώ χρειάζεται να κάνουμε έναν βασικό διαχωρισμό.
Η καθυστερημένη εκσπερμάτιση αναφέρεται στην περίπτωση όπου ο άνδρας μπορεί να φτάσει σε οργασμό, αλλά αυτό συμβαίνει μετά από πολύ μεγάλο χρόνο ή με μεγάλη δυσκολία κατά τη σεξουαλική επαφή.
Η ανεσταλμένη εκσπερμάτιση, από την άλλη, είναι μια πιο έντονη μορφή του ίδιου φαινομένου. Σε αυτή την περίπτωση, ο άνδρας μπορεί να έχει στύση, επιθυμία και διέγερση, αλλά η εκσπερμάτιση δεν συμβαίνει καθόλου κατά τη σεξουαλική επαφή.
Συχνά μάλιστα παρατηρείται ένα ιδιαίτερο μοτίβο: στον αυνανισμό η εκσπερμάτιση μπορεί να έρχεται σχετικά εύκολα, ενώ στη σεξουαλική επαφή με τη σύντροφο παρουσιάζεται δυσκολία ή απουσία οργασμού.
Αν δούμε το φαινόμενο πιο προσεκτικά, θα παρατηρήσουμε ότι τις περισσότερες φορές δεν οφείλεται σε οργανικούς λόγους. Η καθυστερημένη ή ανεσταλμένη εκσπερμάτιση είναι συνήθως ψυχογενής.
Ένας από τους βασικούς παράγοντες που φαίνεται να παίζουν ρόλο είναι η συχνότητα του αυνανισμού, ιδιαίτερα όταν αυτή είναι υψηλή (>3 φορές εβδομαδιαία). Δεν είναι όμως μόνο η συχνότητα. Είναι και ο τρόπος αυτοϊκανοποίησης. Όταν η διέγερση βασίζεται σε μια πολύ συγκεκριμένη λαβή, ένταση και ρυθμό, το ανδρικό σώμα μπορεί να «εκπαιδευτεί» να ανταποκρίνεται μόνο σε αυτές τις συνθήκες. Η πραγματική σεξουαλική επαφή, όσο ευχάριστη κι αν είναι, δεν μπορεί πάντα να αναπαράγει αυτή την ακριβή μορφή διέγερσης. Ο γυναικείος κόλπος, δηλαδή, δεν μπορεί να προσομοιώσει με λεπτομέρεια την συνθήκη που ο άνδρας δημιουργεί κατά τον αυνανισμό, έτσι η ανδρική κορύφωση εμποδίζεται.
Σε αυτό το ζήτημα, συχνά, προστίθεται και η συχνή έκθεση στην πορνογραφία. Οι εικόνες και οι φαντασιώσεις που τη συνοδεύουν δημιουργούν ισχυρά ερεθίσματα, συχνά πιο έντονα από εκείνα της συνουσίας. Ακόμη και όταν ο άνδρας δεν εκτίθεται σε πορνό, όμως οι φαντασιώσεις του “ξεφεύγουν” από τη σεξουαλική πρακτική της σχέσης του και παίρνουν ιδιόμορφο χαρακτήρα, και πάλι μπορεί να παρουσιαστεί αναντιστοιχία επιθυμίας και εκσπερμάτισης. Όταν αυτά τα ερεθίσματα συνδυάζονται με τακτικό αυνανισμό, δημιουργείται μια «τριάδα» (συχνότητα, λαβή, ιδιόμορφες φαντασιώσεις-πορνό) που φαίνεται να εξηγεί μεγάλο ποσοστό των περιπτώσεων.
Η εξήγηση πίσω από τη “τριάδα” αυτή είναι απλή: όταν το σώμα και ο εγκέφαλος συνηθίζουν να διεγείρονται μέσα από πολύ συγκεκριμένα και ισχυρά ερεθίσματα, η φυσική εμπειρία της σχέσης μπορεί να μην αρκεί για να οδηγήσει εύκολα στον οργασμό. Με άλλα λόγια, η διέγερση μεταφέρεται περισσότερο στον «εσωτερικό κόσμο» εικόνων και φαντασιώσεων και λιγότερο στο «εδώ και τώρα» της πραγματικής επαφής.
Τι μπορεί να βοηθήσει;
Ένα πρώτο βήμα είναι να μειωθεί η συχνότητα του αυνανισμού με σκοπό να διακοπεί. Στις περιπτώσεις που η αυτοϊκανοποίηση παραμένει, είναι χρήσιμο η λαβή, ο ρυθμός και η ένταση να προσεγγίζουν όσο γίνεται περισσότερο τη φυσική εμπειρία του σεξ, ώστε το σώμα να επανεκπαιδευτεί.
Η πορνογραφία, από την άλλη, δύσκολα έχει ουσιαστική θέση μέσα στη σχέση, πέρα ίσως από σπάνιες και περιστασιακές στιγμές. Οι φαντασιώσεις, αντίθετα, μπορούν να λειτουργήσουν θετικά, σαν ένα “λιπαντικό”, αρκεί να μη λειτουργούν αποσπαστικά και να μην απομακρύνουν τον άνθρωπο από τη συναισθηματική και σωματική παρουσία με τον σύντροφο.
Για να κατανοηθεί όμως πραγματικά το φαινόμενο, συχνά χρειάζεται να κοιτάξει κανείς λίγο πιο πίσω. Η σχέση ενός άνδρα με τη σεξουαλικότητά του αρχίζει συνήθως στην εφηβεία ή ακόμη και νωρίτερα: στον τρόπο που ανακάλυψε τον αυνανισμό, στη σχέση του με την πορνογραφία και στο αν οι φαντασιώσεις του βρήκαν χώρο να υπάρξουν ή οδηγήθηκαν στην απώθηση.
Όταν ένας άνδρας αρχίζει να κατανοεί το προσωπικό του μοτίβο διέγερσης, ανοίγει ο δρόμος για μια διαφορετική εμπειρία μέσα στη σχέση. Και σε πολλές περιπτώσεις, η καθοδήγηση από έναν ειδικό μπορεί να βοηθήσει ουσιαστικά, ώστε η σεξουαλική επαφή να ξαναγίνει αυτό που πραγματικά μπορεί να είναι: μια ζεστή, αυθεντική και βαθιά απολαυστική εμπειρία.
Κακούρου Άρτεμις Αναστασία, Ψυχολόγος MSc, Επιστημονική Συνεργάτις Ι.Ψ.Σ.Υ.